Stel je voor: je hebt een plek in je tuin waar niets wil groeien. Misschien is de grond te zuur, te armoedig, of gewoon lastig.
▶Inhoudsopgave
Dan is de vossenbes je nieuwe beste vriend. Dit is geen hoge boom die alles overneemt, maar een lage, groenblijvende struik die zich met plezier als bodembedekker gedraagt. Hij houdt van zure grond, geeft je kleine, felrode bessen die bomvol smaak zitten en blijft het hele jaar groen.
Het is een plant die je tuin verbindt met de natuurlijke heidevelden van Nederland.
Je zet hem neer, en hij doet zijn werk. Zo simpel kan een voedselbos zijn.
Vossebes kopen
Je bent overtuigd en wilt aan de slag. Waar koop je dan zo'n plant?
Je kunt natuurlijk naar een tuincentrum, maar de leukste exemplaren vind je bij gespecialiseerde kwekers. Denk aan Arborealis of De Batterijen, die vaak bij permacultuur evenementen staan. Online is er ook een wereld te winnen.
Een specifieke variant die we vaak tegenkomen en die goed werkt, is de Vaccinium vitis-idaea 'Red Candy'.
Dit is een betrouwbare soort die relatief veel vrucht geeft. De prijs voor zo'n plant is erg meevallend. Reken op ongeveer €11,95 voor een exemplaar.
Als je een beetje slim winkelt, bijvoorbeeld via een webshop als Megatuinshop, kun je vaak korting krijgen. Met 10% korting ben je €10,76 kwijt en bij 15% korting zelfs maar €10,16.
Dat maakt het makkelijk om meteen een groter aantal te bestellen. Want onthoud: een enkele struik is leuk, maar een groepje is beter.
Verzending en levering
Niets is vervelender dan een plant die beschadigd aankomt. Goede webshops weten dit en verpakken je vossenbes met zorg.
Meestal wordt de plant als potplant verzonden, zodat hij meteen aanslaat. De verzendkosten in Nederland liggen vaak rond de €7,95.
Dat is een standaard bedrag voor een pakketje. Als je een groter project begint en voor een bedrag vanaf €495,- bestelt, heb je geluk: dan is de verzending vaak gratis. Dat is een goede reden om met je buren of permacultuur-groep een grote bestelling te plaatsen. De levertijd is meestal redelijk snel.
Webshops die gespecialiseerd zijn in heideplanten en voedselbosplanten, hebben vaak hun eigen kwekerij of werken met vaste leveranciers.
Je plant komt dus vers van de kweker bij je thuis. Let wel op de beste planttijd: de herfst is ideaal, maar het voorjaar kan ook. De grond is dan nog vochtig en de plant kan wortelen voordat de hete zomer begint.
Groeigarantie en service
Een goede aankoop voelt pas goed als je zekerheid hebt. De beste kwekers bieden een groeigarantie.
Dit betekent dat als de plant het binnen een bepaalde periode niet redt, je een nieuwe krijgt of je geld terug.
Bij de genoemde webshops is dit vaak twee maanden. Dat is een reële termijn. In die tijd kun je zien of de plant aanslaat en of hij goed past op de plek die je hebt uitgezocht.
De service is vaak persoonlijk. Megatuinshop scoort niet voor niets een 8,5 op basis van bijna 2.000 reviews. Ze weten waar ze het over hebben. Stel je een vraag over de zuurtegraad van je grond?
Dan krijg je een antwoord waar je wat mee kunt. Dat is het voordeel van kopen bij partijen die leven van de tuinliefhebber, niet van de massa.
Vossebes planten en verzorgen
Goed, de plant is besteld en komt eraan. Nu het leuke werk: planten en verzorgen.
De vossenbes is niet veeleisend, maar heeft één gouden regel: zure grond. Hij groeit niet in de kalkrijke klei van de Achterhoek. Hij wil grond met een pH tussen de 4,5 en 6,0. Heb je zure grond? Perfect voor deze bes, of wellicht voor bijzondere kruisingen voor de fijnproever.
Heb je dat niet? Dan meng je gewoon tuinturf of naaldval door je grond.
Zo creëer je de perfecte bodem voor deze bodembedekker. De bloeitijd is van mei tot juli.
Je ziet dan kleine, roze-witte klokjes verschijnen. Dat is niet alleen mooi, het is ook cruciaal voor de opbrengst. De bloei wordt gevolgd door de oogst in augustus tot en met oktober.
De bessen zijn klein, felrood en smaken zuurzoet. Ze zitten vol benzoezuur, wat ze perfect maakt voor jams of gelei. Zoek je liever naar een veelzijdige struik voor vlierbloesemsiroop? Dan is de vlierbes een uitstekende keuze voor je voedselbos.
Welke potmaat heb ik nodig?
Zelfs een kleine hoeveelheid geeft je ontbijt een flinke smaakboost. Voor een vossenbes hoef je niet meteen de grootste pot te kopen. Een standaard potmaat van 9 tot 11 cm (verpotten is vaak een C2 of C3 pot) is perfect voor een jonge plant.
Dit is groot genoeg om wortel te schieten en geeft je de tijd om de plant te zien groeien voordat je hem in de volle grond zet.
Wil je hem in een pot houden? Kies dan voor een pot van minimaal 3 liter.
Wat zijn onze verzendkosten?
Zo heeft hij voldoende ruimte om zich te ontwikkelen tot een volwaardige struik van ongeveer 40 cm hoog.
We noemden het al even, maar het is goed om het nog een keer op een rijtje te hebben. De standaard verzendkosten voor een plantenbestelling in Nederland liggen vaak rond de €7,95. Dat is een vast bedrag, ongeacht hoeveel planten je bestelt. Het is een kleine investering voor een grote stapel groen.
En zoals gezegd: vanaf een besteding van €495,- is het verzenden gratis. Dat is de moeite waard als je een heel voedselbos wilt aanleggen.
Praktische tips voor je vossenbes
Wil je zoveel mogelijk oogsten? Plant dan nooit één struik.
De vossenbes is niet zelfbestuivend. Door meerdere struikjes bij elkaar te planten, zorg je voor kruisbestuiving.
De bijtjes en hommels vliegen van de ene naar de andere struik en dat levert je beduidend meer bessen op. Een groepje van drie of vijf struiken is een ideale start. De vossenbes is een echte heideplant. Hij houdt van een plekje in de zon of halfschaduw.
Combineer hem met andere planten die van zure grond houden, zoals heide, dopheide of de blauwe bes die specifieke bodemeisen stelt, of zelfs klein fruit als cranberry's.
Zo bouw je een bodem die vanzelf gezond blijft, zonder dat je elk jaar bemest. De plant dekt de grond af, houdt vocht vast en zorgt voor een stabiel microklimaat. Dat is permacultuur in optima forma.