Stel je voor: je oogst in juni al heerlijke, zoete bessen die smaken naar een mix tussen een framboos en een braam.
▶Inhoudsopgave
En daarna, in augustus, mag je weer. Dat is het magische van Tayberry en Loganbes. Deze bijzondere kruisingen zijn het kroonjuweel van elke voedselbos-tuin. Ze combineren het beste van verschillende werelden: groot, doornloos en superproductief.
Ze passen perfect in de permacultuur-principes: een vaste plant die jarenlang voedsel geeft met minimale moeite. Ze zijn sterker dan de gemiddelde framboos en makkelijker te oogsten dan een wilde braam.
Ben je klaar voor een fruitavontuur dat je smaakpapillen op zijn kop zet?
Laten we dieper duiken in deze smaakmakers.
Over Tayberry en kruisingen
Even duidelijkheid: de Loganbes en de Tayberry (of Taybes) zijn geen doorsnee bessen. Het zijn slimme kruisingen die door telers zijn ontwikkeld voor meer gemak en smaak. De Loganbes bestaat al sinds 1883.
Hij ontstond toen James Harvey Logan probeerde de braam en de framboos te kruisen.
Het resultaat was een enorme, zachte bes die eigenlijk een framboosachtige smaak heeft, maar dan groter en sappiger. Een nadeel? De originele Loganbes heeft vaak nog wat doorns.
De Tayberry is de moderne verbetering. Dit is een kruising tussen een braam, een framboos én de Loganbes. Je kunt het zien als de logische volgende stap in de evolutie.
De Tayberry is namelijk doornloos. Dat maakt oogsten een feestje in plaats van een gevecht met je struik.
De bessen zijn rood en langwerpig, net als de Loganbes, maar de smaak is net even anders. Waar de Loganbes heel zoet en fruitig is (denk aan framboos), heeft de Tayberry meer diepgang en een lichte braamachtige tint.
Waarom kiezen voor Tayberry?
Er zijn genoeg redenen om deze struiken een plekje in je tuin te geven. Ten eerste het gemak.
Doornloos betekent dat je kinderen ze makkelijk kunnen plukken en je je handen niet openhaalt.
Ten tweede de opbrengst. Een volwassen Tayberry-struik kan makkelijk 4 tot 5 kilo bessen per jaar geven. Dat is een flinke voorraad voor jam, taart of gewoon zo uit de hand.
Een ander groot voordeel is dat ze zelfbestuivend zijn. Je hebt dus geen aparte bestuiver nodig.
Plant er één en je hebt al oogst. Wil je meer? Prima, maar het hoeft niet. Ze zijn ook winterhard, dus ze overleven gemakkelijk de Nederlandse winters zonder dat je ze hoeft in te pakken. De oogsttijd is fantastisch: net als de aardbeien ophouden, beginnen de Tayberries.
En net als die ophouden, is het weer tijd voor de herfstbramen.
Je spreidt je fruitoogst dus enorm.
Planten en verzorgen
Goed, je bent overtuigd. Nu het praktische gedeelte.
Deze productieve struiken voor de bosrand zijn niet veeleisend, maar een beetje liefde wordt beloond met een betere oogst. Ze houden van een plekje in de volle zon.
Minimaal 6 uur zon per dag is een must voor zoete bessen. In de schaduw blijven ze groeien, maar de vruchten worden zuur en klein. Ze groeien het best in een bodem die rijk is aan organisch materiaal. Denk aan compost of goed verteerde mest.
De ideale pH-waarde ligt tussen de 5,5 en 6,5. Dat is licht zuur, wat typisch is voor fruitbomen en -struiken.
Plantafstand en diepte
Als je zware klei of zandgrond hebt, werk dan een flinke laag bladcompost of tuinturf door de grond. Dit houdt vocht vast en maakt de grond luchtiger. Een mulchlaag van houtsnippers of bladeren rond de voet van de plant beschermt de wortels tegen uitdroging en vorst.
Geef ze de ruimte. Deze struiken kunnen flink uit de kluiten wassen.
Plant ze met ongeveer 40 tot 50 cm afstand van elkaar in een rij.
Tussen de rijen houd je 1,5 meter aan ruimte. Zo kun je er makkelijk langs lopen en heb je geen last van elkaars wortels. Maak een plantgat van 30 cm diep en 30 cm breed.
Snoeien en onderhoud
Dat klinkt klein, maar de wortels kunnen daarna hun gang gaan in de losse grond eromheen. Zorg dat de wortels niet dieper komen te staan dan ze in de pot stonden.
Druk de grond goed aan, maar niet te hard. Geef meteen veel water na het planten.
Gebruik je een pot? Neem er een van minimaal 10 liter inhoud.
- Na de oogst (rond augustus): Knip alle takken die dit jaar vrucht hebben gedragen helemaal weg. Ze zijn uitgeput.
- In het voorjaar: Selecteer de 5 à 6 sterkste, nieuwe scheuten vanaf de basis. Bind deze vast aan je draad of hekwerk. Knip de rest weg.
Kleiner werkt niet, dan drogen ze te snel uit. Snoeien klinkt ingewikkeld, maar bij Tayberry is het simpel. De plant draagt vrucht op tweejarig hout. Dat betekent: de takken die dit jaar groeien, geven volgend jaar pas bessen.
Geef de plant extra water tijdens de vruchtzetting (juni/juli). Net als bij specifieke bodemeisen voor blauwe bessen, geeft een uitgedroogde struik kleinere en hardere vruchten.
Een beetje organische mest in het voorjaar helpt ze op gang. Denk aan hoornmeel of kippenmestkorrels.
Veelgestelde vragen
Is de Loganbes hetzelfde als de Tayberry?
Nee. De Loganbes is de ouder, de Tayberry de kruising van braam, framboos én loganbes.
De Loganbes is zoeter (framboos-achtig), de Tayberry heeft meer bite en een braam-smaak, net als deze heerlijke Japanse wijnbes.
Ook is de Loganbes vaak wel doornig, de Tayberry doornloos. Waar kan ik ze kopen?
In Nederland zijn ze goed verkrijgbaar. Vooral in Boskoop, de bakermat van de Nederlandse kwekerijen, vind je de grootste kwekers met de beste rassen.
Kijk bij gespecialiseerde webshops voor voedselbossen of ga langs bij een fysieke kwekerij die open is van 09:00 tot 18:00 uur. Hoe lang duurt het voordat ik oogst?
Nadat je ze plant, mag je in het tweede jaar al een kleine oogst verwachten.
In het derde jaar draait de struik op volle toeren. Ze kunnen makkelijk 10 tot 15 jaar meegaan op dezelfde plek. Wat doe ik met de oogst?
Ze zijn heerlijk zo uit de hand. Maar door de grootte zijn ze ook perfect voor jam (met een beetje citroen tegen de zoetheid) of als topping op je zelfgemaakte kwarktaart. Vries ze in op een bakplaat, dan heb je straks in de winter nog zomers fruit.