Hypericum perforatum
Sint-Janskruid, met de wetenschappelijke naam Hypericum perforatum, is een plant die je vaak vindt in de randen van je voedselbos.
▶Inhoudsopgave
Het is een sterke, vaste plant die van nature groeit in de bomenlaag en de kruidlaag. De naam verwijst naar de kleine doorzichtige kliertjes in de bladeren die lijken op gaatjes.
De gele bloemen verschijnen rond 24 juni, precies tijdens de zonnewende. Deze plant is een echte aanwinst voor een permacultuur-tuin. Het is een biodiversiteits booster die insecten aantrekt en de bodem gezond houdt. Sint-Janskruid is een sterke plant die weinig eisen stelt en goed gedijt in de zon.
Achtergrond werkzaamheid
Het is een prachtige verschijning tussen fruitbomen en andere vaste planten. De plant heeft een rijke historie in de kruidengeneeskunde.
Al eeuwenlang wordt het gebruikt voor wonden en stemmingen. Tegenwoordig is het in Nederland vrij verkrijgbaar als voedingssupplement en geregistreerd als geneesmiddel. De werking van Sint-Janskruid zit 'm in de stofjes die in de bloemen en bladeren zitten.
De belangrijkste inhoudsstoffen zijn hypericine en hyperforine. Deze stoffen beïnvloeden de hersenen op een milde manier.
Het remt de heropname van serotonine, dopamine en noradrenaline. Dit zijn stofjes die je humeur bepalen.
Het werkt ook als een remmer op enzymen die neurotransmitters afbreken, zoals MAO. Dit zorgt ervoor dat de stofjes langer in je lichaam actief blijven. Onderzoek laat zien dat dit proces helpt bij milde en matige depressies.
Het geeft 10x minder nevenwerkingen dan klassieke antidepressiva. Daarnaast heeft het een antivirale werking.
Veiligheid en mogelijke bijwerkingen
Het kan helpen bij herpes zostra, influenza en herpes simplex. Dit maakt het een veelzijdige plant voor in je kruidenlaag.
Veiligheid is cruciaal, vooral in een natuurlijke tuin waar je zelf oogst. Het RIVM waarschuwde in 2021 voor ongewenste bijwerkingen.
Een bekende bijwerking is een verhoogde gevoeligheid voor zonlicht. Dit ontstaat bij meer dan 2 mg hypericine. Je kunt dan sneller verbranden. Daarnaast zijn er serieuze interacties met medicijnen.
Sint-Janskruid kan de werking van de anticonceptiepil verminderen. Het beïnvloedt ook bloedverdunners zoals acenocoumarol en fenprocoumon.
De werking van Hiv-remmers en immuunsysteemremmers (zoals cyclosporine) kan afnemen. Combinatie met antidepressiva kan leiden tot het serotoninesyndroom. Dit is een ernstige aandoening.
Raadpleeg altijd een arts bij combinatiegebruik met medicijnen. Vermijd het gebruik bij zwangerschap of borstvoeding.
Oorsprong Sint janskruid
Sint-Janskruid komt van nature voor in Europa en Azië. Het groeit langs wegen, op heidevelden en in open bossen.
In een voedselbos plant je het in de kruidlaag of als rand langs de bomenlaag. Het houdt van een zonnige plek en een goed doorlatende bodem. De geschiedenis gaat ver terug.
Rembert Dodoens beschreef de toepassingen al in 1554 in zijn 'Cruyde-Boeck'. Hij noemde het een plant tegen duisternis en somberheid.
Later, in de 17e eeuw, beschreef Steven Blankaart de olie voor brandwonden en huidproblemen. De naam Sint-Janskruid komt van de bloeitijd rond 24 juni, de dag van Sint-Jan. Vroeger geloofde men dat de plant bescherming bood tegen kwade geesten. Je kunt het nog steeds drogen voor thee of olie.
Sint janskruid als voedingssupplement
Als je Sint-Janskruid niet zelf kweekt, kun je het kopen als supplement. Het is verkrijgbaar in capsules, tabletten en vloeibare extracten.
Een gebruikelijke dosering in supplementen is 200 mg tot 1000 mg extract per dag. Kies voor een merk dat standaardiseerd is op hyperforine. Prijzen variëren van €15 tot €30 voor een verpakking van 60 capsules.
Merken zoals A.Vogel en Bonusan bieden kwaliteitsproducten aan. Let op het keurmerk en de samenstelling.
Goede supplementen bevatten een gestandaardiseerd extract. Supplementen zijn handig voor dagelijks gebruik. Ze bieden een vaste dosering.
Toch is zelf geoogst kruid uit je voedselbos natuurlijk het allerbeste. Je weet precies waar het vandaan komt.
Wat doet Sint janskruid voor je gezondheid?
Sint-Janskruid ondersteunt je mentale gezondheid. Het helpt bij milde depressies en stemmingswisselingen. De stoffen werken in op je hersenen en zorgen voor een betere balans.
Dit merk je vaak na enkele weken gebruik. Het heeft ook een positief effect op je huid.
Sint-Janskruid olie is ideaal voor de verzorging van brandwonden en huidproblemen. De olie kalmeert en herstelt de huid.
Je kunt het zelf maken van verse bloemen. Daarnaast ondersteunt het je immuunsysteem. De antivirale werking helpt bij verkoudheid en griep. Het is een natuurlijke boost voor je lichaam, vooral in de wintermaanden.
Waar moet ik op letten bij gebruik van Sint janskruid?
- Vermijd zonlicht bij inname. Je huid wordt gevoeliger voor UV-straling.
- Gebruik het niet bij zwangerschap of borstvoeding. Overleg met een arts.
- Combineer het niet met antidepressiva. Dit kan leiden tot het serotoninesyndroom.
- Let op interacties met medicijnen. Raadpleeg een arts bij combinatiegebruik.
- Kies voor kwalitatief goede supplementen. Controleer de dosering hypericine.
Als je zelf oogst, pluk dan de bloemen in de zomer. Droog ze op een donkere, droge plek. Bewaar het kruid in een afgesloten pot. Zo blijven de werkzame stoffen behouden.
Medicijngebruik en Sint janskruid
Interacties met medicijnen zijn het grootste risico. Sint-Janskruid beïnvloedt de lever.
Het versnelt de afbraak van medicijnen. Dit betekent dat medicijnen minder goed werken.
De werking van de anticonceptiepil kan afnemen. Gebruik daarom extra voorbehoedsmiddelen. Bloedverdunners zoals acenocoumarol en fenprocoumon werken minder goed.
Dit verhoogt het risico op stolling. Hiv-remmers en immuunsysteemremmers (zoals cyclosporine) worden ook beïnvloed. Dit kan ernstige gevolgen hebben. Raadpleeg altijd een arts voordat je Sint-Janskruid gebruikt bij medicijngebruik.
Hoeveel Sint janskruid per dag?
De dosering hangt af van het doel. Voor milde depressies is 200 mg extract per dag een start.
Dit bouw je op tot maximaal 1000 mg. Splits de dosis over de dag voor een stabiel effect. Voor huidverzorging gebruik je de olie. Smeer de olie 2-3 keer per dag op de getroffen plek.
Je kunt ook een kompres maken met Sint-Janskruid thee. Let op de hoeveelheid hypericine.
Meer dan 2 mg verhoogt de gevoeligheid voor zonlicht. Houd dit in de gaten, vooral in de zomer.
Sint-Janskruid – Orale & inwendige toepassingen
Sint-Janskruid is geschikt voor oraal gebruik. Je kunt het drinken als thee of innemen als extract.
De thee is mild en ondersteunend, net als vrouwenmantel voor medicinale thee. Zet een theelepel gedroogde bloemen met kokend water. De extracten zijn sterker.
Ze zijn geschikt voor langdurig gebruik bij stemmingen. De gebruikelijke dosering is 200-1000 mg per dag.
De heilzame eigenschappen van Sint-Janskruid
Begin laag en bouw op. Voor inwendig gebruik is het belangrijk om de kwaliteit te controleren.
Kies voor biologische kruiden. Zo voorkom je chemicaliën in je lichaam. Sint-Janskruid in het voedselbos heeft veel heilzame eigenschappen. Het werkt ontstekingsremmend en antiviraal.
Het ondersteunt de spijsvertering en de lever. Dit maakt het een waardevolle plant in je voedselbos.
De bloemen zijn eetbaar, net als de veelzijdige lavas of maggiplant. Je kunt ze verwerken in salades of als garnering. Ze geven een milde, licht bittere smaak.
Oogst ze in de volle zon voor de beste kwaliteit. De plant trekt bijen en vlinders aan.
Dit verbetert de biodiversiteit in je tuin. Sint-Janskruid is een echte aanwinst voor elke permacultuur-tuin.