Seizoenen in het Voedselbos

Augustus: Oogsten, oogsten en nog eens oogsten

Eva van der Linden Eva van der Linden
· · 7 min leestijd

Augustus in je voedselbos voelt als een overwinning. De zomer is op zijn hoogtepunt, de zon is warm en de bomen hangen vol.

Inhoudsopgave
  1. De kunst van het oogsten: timing is alles
  2. Voorzichtig met vlierbessen
  3. Snoeiwerk in de border
  4. In augustus bloeiende planten
  5. Oogsten, oogsten en nog eens oogsten
  6. Voorbereiden op de toekomst

Dit is de maand waarin je echt de vruchten van je werk oogst. Appels, peren, bessen, noten; het lijkt wel of de natuur in één keer alles geeft. Het is een feestje, maar ook een beetje een race tegen de klok.

Je wilt niets laten verrotten en je wilt optimaal profiteren van de overvloed. Daarom draait het deze maand om één ding: oogsten, oogsten en nog eens oogsten.

Naast het plukken is er nog genoeg te doen. Je tuin heeft nu een energieboost nodig om de rest van het jaar en volgend jaar weer volop te kunnen produceren.

We gaan snoeien, drogen, zaaien en plannen. Dit is hét moment om je voorraadkast te vullen en je tuin voor te bereiden op de koudere maanden. Laten we de handen uit de mouwen steken en aan de slag gaan in je paradijsje.

De kunst van het oogsten: timing is alles

Deze maand draait om de grote oogst. Vooral fruitbomen en struiken geven nu hun rijke geschenken.

Maar wanneer pluk je nu op het perfecte moment? Je wilt geen zure appels of melige peren. Een beetje gevoel en een paar simpele trucjes helpen je hier enorm bij.

Vertrouw op je zintuigen; je ruikt en voelt wanneer het zover is.

Appels zijn klaar als ze makkelijk loskomen van de tak met een lichte draai of een simpele liftbeweging. Je hoeft ze echt niet van de tak af te trekken. Ze moeten stevig aanvoelen, zonder drukplekken.

Bewaren is een wetenschap

Peren zijn een ander verhaal. Die oogst je als ze nog hard zijn en net beginnen te kleuren.

Ze rijpen namelijk verder na de pluk. Dit is superbelangrijk om te weten, want het bepaalt je bewaarstrategie.

Je hebt een emmer vol appels en peren, wat nu? Even goed opletten, want een gouden regel zorgt voor maandenlang plezier. Appels en peren bewaar je gescheiden. Appels ademen en geven een gas af (ethyleen).

Dit gas zorgt ervoor dat andere vruchten sneller rijpen en uiteindelijk overrijp worden. Stop ze dus nooit bij elkaar in de kist.

Je wilt je peren langer houden, dus bescherm ze tegen de appels. De ideale temperatuur voor appels ligt rond de 4 tot 5 graden Celsius. Een koele kelder of een onverwarmde schuur is perfect.

Peren doen het nog iets koeler; die bewaar je het beste bij 0 tot 1 graden Celsius. Als je deze temperatuursverschillen aanhoudt, kun je nog maandenlang genieten van je eigen fruit. Zo blijft je oogst lang vers en smaakvol.

Voorzichtig met vlierbessen

De struiken hangen vol met trossen donkerpaarse bessen. Heerlijk voor siroop of als garnering.

Maar wees hier extreem voorzichtig. De bessen aan de vlierstruik zijn pas eetbaar als ze volledig rijp zijn.

Onrijpe vlierbessen, vaak nog groen of rood, zijn giftig en kunnen voor flink wat maagklachten zorgen. Pluk dus alleen de diepdonkere, bijna zwarte bessen. De bladeren en takken van de vlierstruik zijn overigens wél giftig, dus pluk alleen de bessen zelf.

Als je een grote oogst hebt, kun je de bessen het beste direct verwerken. Ze zijn maar kort houdbaar. Vries ze in, maak er direct een lekkere siroop van of verwerk ze in jam. Zo ben je verzekerd van een veilige en smakelijke oogst.

Snoeiwerk in de border

Nu de zomer op zijn retour is, is het tijd voor een beetje snoeiwerk.

Dit is geen grote snoeibeurt, maar een onderhoudsbeurt. Je haalt dode bloemen weg en snoeit uitlopers bij.

Struiken en rozen

Dit zorgt ervoor dat de plant zijn energie niet steekt in het maken van zaad, maar in het versterken van de wortels en het aanmaken van nieuwe bloemknoppen voor volgend jaar. Een kleine moeite, een groot effect. Struiken die nu uitgebloeid zijn, kun je licht snoeien. Denk aan seringen of vlinderstruiken.

Knip de uitgebloeide bloemen eraf. Dit zorgt voor een schonere struik en vaak een tweede, kleiner bloeiseizoen.

Ook rozen mogen niet vergeten worden. Regelmatig de dode bloemen verwijderen (dodekoppen) stimuleert de plant om nieuwe bloemknoppen te maken. Zo blijven je rozen tot diep in de herfst mooi.

Vergeet niet om na het snoeien de planten te voeden. Geef ze een handje organische mest of wat compost.

De plant heeft nu energie nodig om te herstellen en nieuwe scheuten te maken.

Denk aan een merk als Ecostyle of DCM, die hebben uitstekende meststoffen die passen bij een permacultuur-principe. Een zak van 5 kilo kost ongeveer €12 tot €15.

In augustus bloeiende planten

Hoewel de zomer op zijn eind loopt, is er nog volop kleur in de tuin te vinden.

Dit is het moment voor de laatste grote explosie van bloemen. Planten die nu bloeien, zorgen voor een prachtig schouwspel en ze zijn een essentiële voedselbron voor bijen en vlinders die, ondanks de uitdagingen van een nat voorjaar, zich nu klaarmaken voor de winter.

Dahlia's

Zorg dat je tuin deze laatste energieke maand nog bruist van leven. De koningin van de augustustuin: de dahlia. Deze knolgewassen geven nu pas echt hun volle pracht. Ze houden van warmte en zon en laten dat zien met bloemen in alle denkbare kleuren en vormen.

Plant ze in de volle grond of in grote potten van minimaal 20 liter.

Een goede dahlia-knol kost tussen de €5 en €10, afhankelijk van de zeldzaamheid. Ze hebben wel water nodig, zeker als het een droge augustus is. Geef water aan de voet van de plant, niet op de bladeren, om schimmel te voorkomen.

Ook nu geldt: dode bloemen er afhalen. Dit stimuleert de plant om nog meer knoppen te maken. Zo blijf je tot de eerste vorst genieten van deze prachtige bloemen.

Oogsten, oogsten en nog eens oogsten

Naast het fruit, is er nog zoveel meer te plukken. Denk aan de laatste groenten uit de moestuin, kruiden en eetbare bloemen.

Dit is het moment om grote hoeveelheden te oogsten en te verwerken. Je wilt de zomer op een ijzere manier vasthouden. Leg je observaties per seizoen vast; drogen, inmaken, fermenteren en invriezen zijn je beste vrienden deze maand.

Maak ruimte in je voorraadkast! Naast het fruit, is er nog zoveel meer te plukken.

Denk aan de laatste groenten uit de moestuin, kruiden en eetbare bloemen.

Bloemen uit de tuin drogen

Dit is het moment om grote hoeveelheden te oogsten en te verwerken. Je wilt de zomer op een ijzere manier vasthouden. Leer omgaan met de overvloed in de piekmaanden; drogen, inmaken, fermenteren en invriezen zijn je beste vrienden. Maak ruimte in je voorraadkast!

Een prachtige manier om de zomer te bewaren is door bloemen te drogen. Je kunt er decoraties van maken voor de winter of ze gebruiken voor thee.

Voor het drogen oogst je bloemen 's morgens vroeg of 's avonds laat. Dan is het vochtgehalte in de bloem het laagst en blijft de kleur het best behouden. Oogst bloemen die net helemaal open zijn, maar nog niet uitvallen.

Laat de geplukte bloemen eerst een uurtje rusten in een emmer met water op een koele, donkere plek.

Ze zuigen zich vol water en knappen weer op. Daarna kun je ze bundelen en op hun kop ophangen op een donkere, droge en warme plek, zoals een zolder. Specifieke bloemen die perfect zijn om te drogen zijn Strobloem, Duizendblad en Lamsoor. Deze blijven prachtig van vorm en kleur.

Voorbereiden op de toekomst

Augustus is ook de maand van plannen. De herfst en winter komen eraan, maar het voorjaar is al in aantocht.

Dit is het perfecte moment om tweejarige planten te zaaien. Denk aan viooltjes, paardenbloemen of silene.

Deze planten zaaien zich nu in, overleven de winter en geven je volgend voorjaar de eerste bloemen en vruchten. Een zakje zaad kost slechts een paar euro en levert een geweldige vroege oogst op. En terwijl je nog geniet van de zomer, kun je nu al de mooiste bloembollen bestellen voor het voorjaar.

Tussen de vaste planten en fruitbomen planten ze voor een explosie van kleur. Denk aan tulpen, narcissen en krokussen.

Kies voor biologische bollen van goede kwaliteit, die geven het mooiste resultaat. Bestel ze bij gespecialiseerde webshops, ze zijn er vaak al vanaf €3 per tien stuks. Zo begin je het volgende seizoen meteen goed.


Eva van der Linden
Eva van der Linden
Voedselbos-ontwerper en ecologisch tuinierder

Eva ontwerpt al meer dan tien jaar voedselbossen en beheert een proefperceel in de Gelderse vallei. Ze beschrijft de planten en dieren die ze er daadwerkelijk aantreft, zonder poespas.

✓ Geverifieerd auteur ✓ Voedselbosbouw, permacultuur en wilde planten
Eva van der Linden
Eva van der Linden
Voedselbos-ontwerper en ecologisch tuinierder

Eva ontwerpt al meer dan tien jaar voedselbossen en beheert een proefperceel in de Gelderse vallei. Ze beschrijft de planten en dieren die ze er daadwerkelijk aantreft, zonder poespas.

Meer over Seizoenen in het Voedselbos

Bekijk alle 50 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
Januari in het voedselbos: Plannen, ontwerpen en dromen
Lees verder →