Stel je voor: je loopt door je voedselbos en je ziet een struik die niet alleen prachtig bloeit, maar ook nog eens je bodem verbetert en je een handjevol eetbare zaden geeft. Dat is de Siberische erwtenboom, een echte krachtpatser in de permacultuur-tuin. Deze plant is een verborgen schat, en vandaag ontdek je wat je allemaal kunt doen met zijn zaden. Van een bittere thee tot een unieke smaakmaker in je gerechten, deze boom geeft je meer dan je denkt.
▶Inhoudsopgave
Siberische erwtenstruik Caragana arborescens
De Siberische erwtenboom, of Caragana arborescens, is een echte doorzetter. Hij is een vaste plant en overleeft de koude Nederlandse winters zonder problemen.
Deze struik is een must-have voor elke permacultuur-liefhebber. Hij groeit uitbundig en kan na een paar jaar makkelijk 3 tot 5 meter hoog worden. Zijn blad is fijn en groen, en in de lente hangt de hele struik vol schattige, gele bloemetjes. Waarom is deze boom zo goed voor je tuin?
Het antwoord zit in de grond. Net als andere vlinderbloemigen, zoals erwten en bonen, werkt de Caragana samen met specifieke bacteriën in de bodem.
Deze bacteriën zetten stikstof uit de lucht om in een vorm die planten kunnen opnemen.
De boom slaat dit op in zijn wortels. Als bladeren vallen of je snoeit de takken, komt deze stikstof langzaam vrij in de bodem. Dit maakt hem tot een waardevolle groenbemester die de grond vruchtbaar houdt voor al je andere eetbare planten en bomen.
En laten we de ecologische waarde niet vergeten. Zodra de bloemetjes open gaan, is het een feest voor insecten.
Honingbijen, wilde bijen en vlinders komen van heinde en verre af op de nectar af. In een tijd waarin bestuivers het zwaar hebben, is deze struik een belangrijke voedselbron. Hij zorgt voor een levendige tuin en helpt de biodiversiteit een handje.
Je krijgt dus niet alleen een mooie plant, maar ondersteunt ook direct het kleine kriebelende leven om je heen.
De Siberische erwtenstruik is bij uitstek geschikt voor de Nederlandse tuin. Hij is sterk, groeit op bijna elke grondsoort en heeft weinig tot geen verzorging nodig zodra hij eenmaal staat.
Wat kun je oogsten
Je kunt hem gebruiken als haag, als solitaire struik of als onderdeel van een voedselbosrand.
De plant is veelzijdig en een echte aanwinst voor iedereen die een zelfvoorzienende tuin nastreeft. De zaden en bloemen zijn, mits op de juiste manier verwerkt, eetbaar. De oogst van de Caragana is divers en vindt plaats op verschillende momenten in het jaar. Allereerst zijn er de bloemetjes.
Je kunt ze plukken vanaf het moment dat ze volledig open zijn. Doe dit op een droge dag, bij voorkeur in de ochtend wanneer de dauw net verdwenen is.
Dan zijn ze op hun frisst. De bloemen zijn klein en geel, en ze vormen een prachtige garnituur.
Daarnaast oogst je de zaden. De bloemen veranderen in peulen, die lang en smal zijn, net als die van een gewone erwt. Aan het einde van de zomer, meestal rond augustus of september, worden deze peulen droog en bruin.
Ze knappen bijna van de struik. Dat is het moment om ze te oogsten.
Je kunt de hele peul plukken of ze van de struik afknippen. De zaden binnenin zijn klein, ovaal en donkerbruin. Je kunt ook de jonge, onrijpe peulen oogsten.
Deze zijn nog zacht en mals. Ze zijn dan minder bitter en kun je net als peultjes van de tuinbonen koken.
De smaak is wel anders, iets scherper. De oudere, gedroogde peulen zijn de bron voor de zaden die je langere tijd kunt bewaren. Zorg dat je ze goed droogt voordat je ze opbergt, anders kunnen ze schimmelen.
Hoe verwerk je de zaden?
De zaden van de Siberische erwtenboom zijn eetbaar, maar ze hebben een sterke, bittere smaak.
Rauw zijn ze niet prettig om te eten. De smaak doet denken aan wilde erwt, maar dan met een flinke dosis bitterheid. Deze bitterheid kun je verwijderen door de zaden op de juiste manier te verwerken. De meest effectieve manier is koken.
Door de zaden te koken, verdwijnt het grootste deel van de bitterheid en worden ze eetbaar. Je kunt de zaden op verschillende manieren in de keuken gebruiken.
Ten eerste kun je ze, nadat je ze gekookt hebt, als groente serveren.
Kook ze ongeveer 15 tot 20 minuten in ruim water. Giet het water af en serveer ze met een beetje boter, zout en peper. Ze zijn dan te vergelijken met een aparte soort boon of erwt.
Een andere optie is om ze te drogen en te vermalen tot een meel. Dit meel is erg bitter, maar je kunt het mengen met andere granen om een uniek brood te bakken.
Een andere creatieve toepassing is het maken van koffievervanger. Net als bij paardenbloemwortel of cichorei kun je de gedroogde en geroosterde zaden malen en gebruiken als basis voor een 'koffie-achtige' drank. Rooster de zaden in een koekenpan tot ze donkerbruin zijn en geur afgeven.
Maal ze fijn en zet een aftreksel van ongeveer 1 theelepel poeder per kopje kokend water.
Zaden zijn eetbaar maar smaken bitter. Kook ze altijd voor consumptie om de bitterheid te verminderen.
Zeef het goed en geniet van een bittere, warme drank. Ben je op zoek naar meer oogstplezier? Ontdek de veelzijdige kornoeljeoogst; de jonge peulen, die je dus oogst voordat ze hard en droog worden, hoef je minder lang te verwerken.
Ze zijn heerlijk als stoomgroente of kort gekookt. Voeg ze toe aan een roerbak of eet ze als bijgerecht.
Ook hier geldt: de smaak is minder bitter dan die van de volgroeide zaden. Experimenteer gerust met de hoeveelheid. De ene struik produceert zaden die iets minder bitter zijn dan de ander, afhankelijk van de grond en standplaats.
De bloemetjes als smaakmaker
Naast de zaden kun je ook de gele bloemetjes oogsten en eten. Ontdek de verrassende smaken van eetbare bloemen als heerlijke toevoeging aan je maaltijd. De smaak is subtiel, licht zoet en inderdaad een beetje zoals erwten.
Dit maakt ze perfect voor salades. Pluk een handvol bloemetjes en meng ze door je groene bladgroenten.
Ze geven niet alleen een mooie gele kleur, maar ook een verrassende smaakdimensie. Je kunt de bloemen ook als garnering gebruiken.
Strooi ze over een soep of een bord met gestoomde groenten. Ze zijn ook erg lekker in een frisse komkommersalade met yoghurtdressing. De combinatie van fris groen, romige dressing en de lichte erwten-smaak van de bloemetjes is perfect voor een zomerse dag.
Omdat ze klein zijn, hoef je ze niet te snijden; je kunt ze heel toevoegen.
Probeer ze ook eens in een bloemenconfituur of siroop. Doe een laagje bloemen in een pot en schenk er kokende suikerwater over. Laat het een dag trekken. De siroop krijgt dan een prachtige gele kleur en een milde, bloemige smaak.
Dit is een leuke manier om de oogst van je permacultuur-tuin te verwerken en te bewaren voor de winter. Zo haal je het hele jaar plezier uit je Siberische erwtenstruik.
Praktische tips voor je tuin
Wil je zelf aan de slag met de Siberische erwtenboom? Hier zijn een paar concrete tips om je op weg te helpen.
- Standplaats: Zet de struik op een zonnige plek. Hij doet het goed in de volle zon, maar kan ook wat schaduw verdragen. Zorg dat de grond waterdoorlatend is.
- Planten: Je kunt een jonge struik kopen bij gespecialiseerde kwekerijen. Een plant van ongeveer 40-60 cm kost vaak tussen de €12 en €18. Plant hem in het voor- of najaar.
- Snoeien: Snoeien is niet per se nodig, maar het houdt de struik compact en productief. Doe dit in de winter of direct na de bloei. Verwijder dode takken en kort te lange uitlopers in.
- Oogsten: Pluk de peulen als ze droog en bruig zijn. Schud ze boven een bak of zak om de zaden te verzamelen. Laat ze thuis nog een paar weken naderdrogen op een koele, droge plek.
- Bewaren: Bewaar de gedroogde zaden in een afgesloten glazen pot op een donkere plaats. Zo blijven ze een jaar of twee goed. De bloemen zijn het lekkerst als je ze direct verwerkt.
De plant is namelijk heel makkelijk te verzorgen, waardoor hij perfect is voor beginnende voedselbos-bouwers. De Siberische erwtenboom is dus veel meer dan alleen een sierplant. Hij is een eetbare, bodemverbeterende en diervriendelijke aanwinst.
Door zijn zaden en bloemen op de juiste manier te verwerken, haal je een unieke en duurzame oogst uit je eigen tuin. Dus, waar wacht je nog op? Ga op zoek naar deze bijzondere struik en leer zelf kruidenthee mengen uit je eigen voedselbos.