Het krentenboompje is zo’n plant die je tuin in één keer omtovert in een sprookje. In april hangt de boom vol witte bloesem, later volgen donkerpaarse bessen die je zo kunt eten.
▶Inhoudsopgave
Het is een sterke, vaste waarde in je voedselbos of siertuin. De Latijnse naam is Amelanchier, en de soort die je vaak ziet is Amelanchier lamarckii. Die combineert schoonheid met eetbaarheid. Ideaal voor wie wil starten met permacultuur zonder meteen een moestuin vol te stoppen.
Wat is een krentenboompje precies?
Een krentenboompje is een bladverliezende struik of kleine boom. Hij wordt ongeveer 4 à 6 meter hoog en 3 tot 4 meter breed.
De vorm is vaak licht piramidaal, met een open kroon die zonlicht doorlaat. In maart of april bloeit de boom overvloedig met witte bloemen.
Die bloemen groeien uit tot kleine, donkerpaarse bessen. De smaak is zoet, licht kruimig, een beetje tussen blauwe bes en kers in. De bladeren zijn groen en verkleuren in de herfst naar fel rood of oranje. De schors is glad en grijs, wat rust uitstraalt in de winter. De boom is winterhard tot -20°C en doet het goed in zones 5 tot 8.
Waarom deze boom in je voedselbos?
Het krentenboompje is een echte aanwinst voor een permacultuur-systeem. Het trekt bijen en andere bestuivers aan door de vroege bloei.
Dat helpt je hele tuin beter te laten groeien. De boom is ook een voedselbron voor vogels en kleine zoogdieren. Dat zorgt voor een natuurlijk evenwicht in je voedselbos.
Minder plaagdruk, meer biodiversiteit. Je oogst de bessen in juni of juli.
Ze zijn rijk aan vitamine C en antioxidanten. Je kunt ze vers eten, invriezen of verwerken tot sap of jam. De boom is sterk en vraagt weinig onderhoud.
Hij groeit op arme zandgrond, maar doet het ook goed op klei. Zolang de bodem niet te nat is, staat hij zijn mannetje.
“Een krentenboompje is een investering voor de komende 30 jaar. Je plant het voor jezelf, maar ook voor je kleinkinderen.”
Hoe plant en verzorg je een krentenboompje?
Plant je boom bij voorkeur in de herfst of het vroege voorjaar. Kies een plek in de zon of halfschaduw.
Afstand tot andere bomen: minstens 3 à 4 meter. Grond voorbereiden? Graaf een gat van 50 cm diep en 50 cm breed.
Meng de bestaande grond met compost en oude koemest. Voeg eventueel wat mycorrhiza-schimmels toe voor betere wortelgroei.
Water geven in het eerste jaar is belangrijk. Geef één à twee keer per week 10 liter water, bij droogte. Daarna kan de boom het meestal zelf aan. Snoeien doe je in de winter of direct na de oogst.
Verwijder dode takken en dun de kroon uit. Zo blijft licht en lucht bij de vruchten komen.
Tip: mulch de bodem met blad of houtsnippers. Dat houdt vocht vast en voedt het bodemleven, precies zoals de witte deken van daslook dat in het vroege voorjaar doet. Een laag van 5 à 10 cm is ideaal.
Soorten en prijzen: welke kies je?
Er zijn verschillende soorten Amelanchier. Naast deze krentenboom kun je ook kiezen voor de dwergkwee met zijn prachtige bloei. De meest voorkomende Amelanchier is Amelanchier lamarckii, een hybride die stabiel en vruchtbaar is.
Andere soorten zijn Amelanchier alnifolia (meer struikvormig) en Amelanchier laevis (gladde schors). Je kunt kiezen uit struikvorm of stamvorm. Een struikvorm is geschikt als haag of als onderbeplanting.
Een stamvorm staat mooi als solitaire boom. Prijzen (2024):
- Struikvorm, 3 liter pot: €12 - €18
- Stamvorm, hoogstam (150-180 cm): €35 - €55
- Volwassen stamvorm (3-5 jaar): €80 - €120
Je vindt deze bomen bij gespecialiseerde kwekerijen zoals De Hovenier, Tuinplant.nl of Boomkwekerij Ebben.
Vraag naar biologische exemplaren voor een gezonde start. Kies een plant die stevig in de pot staat, met witte wortels (geen bruine). Controleer of de schors onbeschadigd is. Een gezonde boom heeft geen luizen of schimmels op de bladeren.
Denk ook aan bestuiving: de meeste Amelanchier-soorten zijn zelfbestuivend. Maar plant je twee verschillende soorten naast elkaar, dan krijg je meer en grotere bessen.
Praktische tips voor de oogst en verwerking
De bessen zijn rijp als ze donkerpaars zijn en zacht aanvoelen. Pluk ze voorzichtig met de vingers.
Je kunt ze ook afschudden boven een zeil. Gebruik de bessen vers voor ontbijt of dessert.
Ze smaken heerlijk door yoghurt of muesli. Je kunt ze ook drogen voor later gebruik. Wil je sap maken? Verwerk 2 à 3 kilo bessen tot 1 liter sap.
Gebruik een fruitpers of blender. Zeef het sap en kook het kort in met wat suiker.
De bessen zijn ook geschikt voor jam. Meng ze met appel voor meer structuur. Een recept: 500 gram krentenbessen, 300 gram appel, 400 gram suiker, sap van een citroen. Kook tot 104°C.
Tip voor vogels: hang een nestkastje in de buurt. Vogels helpen je tuin door insecten te eten.
Ze laten de bessen meestal met rust als je zelf regelmatig oogst.
Wil je de boom vermeerderen? Zaai de zaden in de herfst. Laat ze een winter rusten in vochtig zand.
Ontkieming kan 1 à 2 jaar duren. Gebruik de boom als levende heg.
Plant meerdere struiken op 1,5 meter afstand. Na 3 jaar vormen ze een dichte, eetbare afscheiding.
Combineer met andere voedselbosplanten. Zet er aardbeien onder, of plant er eetbare daglelies naast.
Brandnetel geeft stikstof af en trekt nuttige insecten aan. Denk aan de seizoenen: in de lente geniet je van de bloesem, in de zomer van de bessen, in de herfst van de kleur en in de winter van de structuur. Een boom die het hele jaar iets te bieden heeft. Begin klein: één boom is al een feest.
Na een paar jaar kun je uitbreiden. Je zult versteld staan hoe snel zo’n boom een plek in je tuin inneemt.