Hoe kies je de juiste boompalen en boombanden?

Je staat op het punt om een fruitboom te planten. Een spannend moment!

Je hebt de juiste plek uitgezocht, de grond voorbereid en een prachtige boom gekocht. Nu is het tijd voor de laatste, cruciale stap: het goed ondersteunen van je nieuwe aanwinst. Een boom die net geplant is, heeft geen wortels die diep in de grond grijpen. De eerste twee jaar is hij kwetsbaar voor wind.

Een boompaal en boomband zijn dus essentieel. Maar hoe kies je de juiste?

En hoe zet je ze goed? In dit artikel lees je precies wat je nodig hebt en hoe je het doet, zonder gedoe.

Wat is de beste tijd om een boom te planten?

De ideale tijd om bomen te planten is in de maanden van november tot en met april. Dit is het boomplantseizoen.

Bomen die in deze periode de grond in gaan, profiteren optimaal van de koude, vochtige wintermaanden.

Ze kunnen hun wortels rustig ontwikkelen voordat in het voorjaar de knoppen uitlopen en de boom actief gaat groeien. Plant je in het voorjaar, dan loop je het risico dat de boom meteen moet groeien terwijl hij nog geen stabiel wortelstelsel heeft. In de herfst of winter kan hij rustig wortelen en is hij beter bestand tegen de zomerse droogte.

Wat moet ik weten als ik een jonge boom ga planten?

Een jonge boom is geen volwassen boom. Hij is flexibel en breekbaar tegelijk.

De eerste twee jaar is de boom nog volop aan het wortelen. Zonder ondersteuning kan een stevige windvlaag de boom al scheef trekken of zelfs omwaaien. Dat zou zonde zijn van al je moeite.

Het doel van een boompaal is om de boom sterkte te geven tot hij zelfstandig kan staan.

Je geeft hem als het ware een wandelstok voor de eerste jaren. Vergeet niet dat je boom na het planten water nodig heeft. Zorg dat je de kluit goed vochtig houdt, vooral in de eerste maanden.

Wat heb ik nodig om een boom te planten?

Goed gereedschap is het halve werk. Voordat je begint, zorg je dat je alles bij de hand hebt.

Je wilt niet halverwege terug naar de winkel. Voor het planten en vastzetten van een gemiddelde fruitboom (zoals een appel- of perenboom) heb je het volgende nodig:

• Een boompaal: Houten paal van hardhout (bijvoorbeeld geïmpregneerd vuren) of Robinia. Een paal van 250 cm lang en 7x7 cm of 8x8 cm is een goede standaard.
• Een boomband: Dit is een soort tuigje van touw of band. Reken ongeveer 1 meter per boompaal. Kies voor recyclebaar materiaal, dat is beter voor het milieu.
• Boombandnagels: Speciale nagels met een brede kop om de boomband vast te zetten. Je hebt er 2 per paal nodig.
• Een hamer: Om de paal en de nagels in te slaan.
• Een scherp mes: Om de boomband op maat te snijden.
• Eventueel boombandringen: Dit zijn handige blokringen (vaak van kunststof) die je om de boomband doet. Hiermee kun je de band later makkelijk verstellen of losser maken.

Welke soort boompaal heb ik nodig?

Voor de meeste fruitbomen in een voedselbos of permacultuurtuin volstaat een stevige houten paal. Kies bij voorkeur voor hardhout, dat gaat jarenlang mee.

De meest voorkomende maat is 250 cm lang en 7x7 cm of 8x8 cm dik. Voor een boom met een stam diameter van 10 cm of minder, heb je vaak genoeg aan 2 palen. Voor dikkere bomen of bomen op een winderige plek, gebruik je 3 palen voor extra stabiliteit.

De palen kosten ongeveer €5 tot €10 per stuk. Als je kiest voor een duurzamere Robinia paal, ben je iets meer kwijt (€10-€15), maar die gaat wel veel langer mee.

Hoe moet je een boompaal plaatsen?

Een boompaal op de juiste manier plaatsen is een fluitje van een centrum als je weet hoe het moet. Volg deze stappen en je zit goed.

Stap 1: Bepaal de windrichting

Kijk welke kant de meeste wind vandaan komt. Dit is meestal de westkant. Dit is de kant waar je de paal het hardst nodig hebt.

Stap 2: Zet de paal in de grond

Je paal moet diep genoeg in de grond. Onthoud de vuistregel: minimaal 1/3 van de paal moet onder de grond.

Bij een paal van 250 cm is dat dus ruim 80 cm. Graaf een gat of gebruik een boor om de paal stevig in de grond te slaan. Zorg dat de paal stevig staat en niet wiebelt.

Stap 3: Let op de afstand tot de stam

Dit is een veelgemaakte fout. Zet de paal niet te dicht bij de boom.

De ideale afstand van de paal tot de stam is 30 cm.

Stap 4: Bevestig de boomband

Soms lees je 10-15 cm, maar 30 cm geeft de boom voldoende ruimte om te groeien en voorkomt dat je de wortels beschadigt. Zet de paal aan de windkant. Schroef de boombandnagels vast in de paal. Bevestig de boomband in een vorm van een '8' om de stam en de paal.

De onderste lus zit om de paal, de bovenste lus om de boom. Dit verdeelt de druk en voorkomt dat de boom schuurt. Maak de band niet te strak; de boom moet nog kunnen groeien, zodat je later volop kunt plukken met de beste oogstzakken en manden.

Hoe diep moet een boompaal in de grond?

De diepte van de paal is cruciaal voor de stabiliteit. Een paal die te ondiep staat, waait snel om.

De gouden regel is: minimaal 1/3 van de totale paallengte moet in de grond. Voor een standaard paal van 250 cm betekent dit dat je deze ongeveer 80 cm tot 85 cm diep moet slaan. Als je een paal van 200 cm gebruikt, dan graaf je minimaal 65 cm diep.

Zorg dat de grond goed vast is. Als je in zachte grond plant, kun je de paal het beste iets dieper zetten of gebruik een handige grondboor voor extra stevigheid bij het graven.

Hoelang moet een boompaal blijven staan?

De boompaal is een tijdelijke ondersteuning. Na verloop van tijd heeft de boom zijn eigen wortelsysteem ontwikkeld en kan hij op eigen benen staan.

Over het algemeen mag je de boompaal na ongeveer 2 jaar verwijderen. De boom is dan stevig genoeg geworteld. Het is verstandig om de boomband elk jaar losser te maken, zodat de boom de ruimte krijgt om te groeien en de band niet in de schors snijdt. Wacht je te lang met verwijderen, dan kan de paal gaan rotten en kan de boom schade oplopen.

Hoe kan je op de juiste manier een boompaal verwijderen?

Het verwijderen van de boompaal is de laatste stap. Je wilt dit zorgvuldig doen om de wortels niet te beschadigen.

Je kunt de paal voorzichtig uit de grond trekken. Dit lukt het beste als de grond wat vochtig is. Als je de paal eruit haalt, kun je een gat overhouden.

Vul dit gat op met goede tuingrond en druk het licht aan.

Een andere optie, die vaak makkelijker is, is om de paal net boven de grond af te zagen. Dan blijft er een klein stompje over dat je niet ziet. Dit voorkomt ook dat je een gat in de grond krijgt dat je moet vullen. Mocht je toch een gat hebben, dan kun je dit afdekken met geschikte mulchmaterialen voor je voedselbos. Zorg dat je het touw en de nagels netjes verwijdert en hersgebruikt.

Checklist: Doe je het goed?

Twijfel je nog of je alles goed hebt gedaan? Loop deze punten na.

Als je ze allemaal met 'ja' kunt beantwoorden, dan zit je goed en kan je boom flink groeien.

• Staat de boom in het boomplantseizoen (november-april)?
• Is de boompaal minimaal 1/3 in de grond (bij 250cm: ruim 80cm diep)?
• Is de afstand van paal tot stam ongeveer 30 cm?
• Gebruik je 2 palen voor een kleine boom, 3 of meer voor een grotere?
• Zit de boomband vast met 2 nagels per paal?
• Is de boomband in een '8' vastgemaakt?
• Zit de band niet te strak? Kun je er nog een vinger tussen steken?
• Weet je dat je de paal over ongeveer 2 jaar weer kunt verwijderen?