Het persen van olie uit je eigen walnoten of hazelnoten

Stel je voor: je loopt je eigen voedselbos in, knikt een paar van je zware walnotenbomen toe en oogst een emmer vol noten.

Een paar weken later zit je aan de keukentafel met een flesje gloednieuwe, eigen notenolie. Die intense, nootachtige smaak die je zelf in de fles hebt gekregen. Dat is het ultieme permacultuur-symbool: van boom tot bord, en nu ook tot fles.

Het persen van je eigen olie is niet alleen een prachtige manier om je oogst te verwerken, het is ook een feestje voor je zintuigen en een slimme manier om je oogst te verlengen. Je hebt een handvol walnoten of hazelnoten nodig, een beetje geduld en de juiste techniek.

Het is een eeuwenoude traditie die je vandaag de dag heel eenvoudig in je eigen keuken of schuur kunt doen.

Het geeft je een diepere connectie met je tuin. Je proeft letterlijk de kracht van je eigen bomen. En het is makkelijker dan je denkt. Laten we beginnen bij het begin: de oogst.

Noten rapen en drogen

De eerste stap begint al in de herfst, onder je notenboom. Je wilt de beste noten voor je olie, dus kies met zorg.

Rapen, schudden, en voelen. Zware noten met een volle vulling zijn het beste.

Je wilt ze direct verwerken, maar eerst moeten ze drogen. Dit is echt een cruciale fase. Vocht in de noot betekent minder olie en een grotere kans op schimmel. Zodra je het juiste oogstmoment voor walnoten hebt bepaald, is de ideale droogtijd drie tot vier weken.

Zet ze in een schuur of een goed geventileerde ruimte, uit de zon. Heb je na de oogst nog wat ruimte over? Denk dan ook eens aan het bewaren van appels in een natuurlijke kelder of kuil.

Belangrijk is dat de luchtvochtigheid niet te hoog is; maximaal 72% volgens de experts. Droog ze bij kamertemperatuur. Zet ze dus niet vlak bij de kachel of een verwarming.

Te veel hitte kan de smaak van de olie nadelig beïnvloeden. Een rustig, warm plekje zonder vocht is perfect, al is het voor koken op open vuur in je voedselbos natuurlijk wel weer heerlijk.

Voor hazelnoten geldt min of meer hetzelfde, ze zijn vaak iets kleiner maar even gevoelig voor vocht.

Een veelgemaakte fout die je wilt vermijden: pellen boven al gepelde noten. Dit klinkt logisch, maar het is een valkuil. Je wilt namelijk voorkomen dat er stukjes schil in je uiteindelijke olie komen.

Die schil bevat tannines die een bittere smaak kunnen geven. Zorg dus voor een schone werkplek en scheid de schil van de pure noot. Als je noten eenmaal gedroogd zijn, zijn ze klaar voor de volgende stap.

Noten persen met de Piteba oliepers

Het hart van je eigen oliemakerij is de pers. Voor de thuisteler is de Piteba oliepers een begrip.

Dit is een typisch Nederlandse uitvinding, ontwikkeld door Edwin Blaak uit Scheemda. Het is een simpele, mechanische schroefpers die speciaal is ontworpen voor kleine hoeveelheden noten en zaden. Je kunt hem met de hand aandraaien, maar er is ook een motorset beschikbaar. Die motorset maakt het proces een stuk makkelijker, vooral als je een grotere oogst hebt.

De werking is eenvoudig en elegant. Je stopt je geschilde, gedroogde noten in de trechter van de pers. Door aan de hendel te draaien (of de motor te starten) wordt een schroef naar beneden gedrukt. De schroef perst de noten fijn en dwingt de olie uit de poriën van het zaad. De