Stel je voor: je loopt je voedselbos in en je ruikt de frisse lucht. Je ziet je fruitbomen groeien, maar je wilt eigenlijk minder gedoe met mest en meer biodiversiteit.
▶Inhoudsopgave
Dan is de Buffelbes (Shepherdia argentea) jouw nieuwe vriend. Deze struik is een stikstofbinder in hart en nieren. Hij haalt stikstof uit de lucht en zet het om in voeding voor de grond.
Zo helpen ze elkaar in een permacultuur systeem. Je zet ze tussen je fruitbomen of als randbeplanting.
Ze doen het goed in natte grond en halfschaduw, maar ook in volle zon. Ze groeien redelijk snel en worden ongeveer 5 meter hoog. In april bloeien ze met felgele bloempjes.
Dat ziet er leuk uit en het trekt nuttige insecten. De bessen zijn zuur, dus ze zijn perfect voor jam of sap.
Je eet ze niet zomaar als snoepje. Wil je je tuin of voedselbos versterken zonder chemicaliën? Lees dan verder.
Ik leg je uit waarom deze plant zo bijzonder is.
Wat is de Buffelbes en waarom is het een gamechanger?
De Buffelbes, wetenschappelijk Shepherdia argentea, behoort tot de duindoornfamilie (Elaeagnaceae). Het is een echte aanpakker.
De plant kan tot 5 meter hoog worden, dus het is geen kleintje. Je kunt hem gebruiken als struik of als kleine boom. De bloemkleur is geel en hij bloeit al vroeg in het jaar, namelijk begin april.
Dat is fijn voor bijen en andere bestuivers die net wakker worden. Het is een zelfbestuiver, wat wil zeggen dat je maar één plant nodig hebt voor bessen.
Handig voor de wat kleinere tuin. Waarom is dit nou zo belangrijk voor jouw voedselbos?
Omdat de Buffelbes stikstof bindt. Dat betekent dat deze plant via wortelknolletjes stikstof uit de lucht omzet in bruikbare voeding voor de grond. Dit is pure goud voor de bodem. Je hoeft minder mest te gebruiken.
Je andere planten, zoals appels of peren, profiteren daar direct van. Bovendien is de plant sterk en kan hij goed tegen een stootje.
Hij houdt van vochtige grond, maar kan ook tegen droogte zodra hij goed geworteld is. Dit maakt hem ideaal voor het veranderende klimaat in Nederland. Je helpt de biodiversiteit enorm door deze plant te plaatsen. Je krijgt niet alleen een gezonde bodem, maar ook eetbare vruchten en een mooie verschijning in je tuin.
De werking en plaatsing in je tuin of bos
De Buffelbes is een echte pionier. Hij groeit redelijk snel en stelt niet te veel eisen aan de grond.
Wel houdt hij van vocht. Natte plekken in je tuin? Daar voelt hij zich thuis.
Denk aan de rand van een vijver of een plekje waar het water wat langer blijft staan.
Maar hij doet het ook prima op een normale, vochtige bodem. Wat licht betreft is hij flexibel. Volle zon? Prima. Halfschaduw? Ook goed. Lichte schaduw? Kan ook. Deze veelzijdigheid maakt hem super handig om te combineren met andere gewassen.
Gebruik hem als stikstofbinder in je aanplant. Zet hem neer op een plek waar je bodem wat extra steun kan gebruiken.
Door zijn wortelknolletjes geeft hij voeding af aan de grond. Dit werkt als een natuurlijke meststof, net zoals je bij tamme eikels verwerken tot meel kunt doen voor een rijke oogst.
Je kunt hem ook gebruiken als windscherm of omranding van een voedselbos. Hij wordt best hoog en zorgt voor structuur. Omdat de bessen zuur zijn, zijn ze niet voor directe consumptie. Maar voor de liefhebber van fruit uit de struiklaag zijn ze geweldig.
Maak er jam van, of verwerk ze in een sapje. Ze geven een frisse, zure smaak. Combineer ze met zoete vruchten uit je tuin voor een perfecte balans.
Varianten, maten en prijzen van de Buffelbes
Er zijn niet veel verschillende cultivars van Shepherdia argentea in de handel.
Meestal gaat het om de soortplant. Wat wel verschilt, is de leeftijd en grootte van de plant die je koopt. Dit bepaalt de prijs.
Een jonge plant van 1-2 jaar is goedkoper en groeit vaak makkelijker aan. Een oudere plant is direct groter, maar kost meer.
Voor je tuin of voedselbos is een C3 maat vaak een goede keuze.
Dit is een plant die al even heeft kunnen groeien en direct resultaat geeft. Hij is stevig en heeft een goed wortelgestel. Als je kijkt naar de prijzen voor specifieke soorten fruit of noten in permacultuur projecten, dan zie je vaak een indeling in 'Vrienden' niveaus. Dit is een manier om projecten te steunen en planten te bemachtigen.
Hoewel de Buffelbes zelf niet direct in deze lijsten staat, geven ze een goed beeld van de markt. Zo kost een 'Bes Vriend' pakket ongeveer €50 per jaar.
Een 'Peer Vriend' zit rond de €100 per jaar. Voor een 'Noot Vriend' ben je ongeveer €150 per jaar kwijt. Als je echt wilt investeren in de basis van een project, kun je een 'Founder donatie' doen.
Dit is een eenmalige donatie van €500. Dit soort bedragen helpt om grootschalige aanplant van stikstofbinders en fruitbomen mogelijk te maken.
Wil je vriend worden? Dat kan!
Steun je lokale voedselbos initiatief. Vaak zijn er mogelijkheden om 'vriend' te worden van een project.
Dit werkt als een soort abonnement. Je steunt de ontwikkeling van nieuwe permacultuur systemen. In ruil daarvoor krijg je vaak oogst, kennis of gewassen.
Dit helpt de initiatiefnemers om door te gaan met het kweken van nuttige planten zoals de Buffelbes. Het is een manier om de biodiversiteit in Nederland te vergroten.
Denk aan projecten die zich inzetten voor het veenweidegebied. Daar proberen boeren en natuurorganisaties nieuwe systemen te ontwikkelen.
Ze kweken cranberry's of rijst op natte gronden. Dit zonder mest- en pesticiden. Door vriend te worden, draag je direct bij aan deze beweging.
Praktische tips voor de Buffelbes
Wil je aan de slag met Shepherdia argentea? Hier zijn een paar concrete tips om direct mee te beginnen:
- Locatie kiezen: Zoek een plekje met vochtige grond. Denk aan de rand van je tuin of naast een slootje. Hij houdt van water, maar kan niet tegen langdurig water dat boven de wortels staat.
- Combineren: Plant hem naast je fruitbomen. De stikstof die hij vastlegt, helpt de bomen groeien. Zoek naar een mix van hoog en laag. De Buffelbes vult de middellaag mooi aan.
- Oogsten: De bessen zijn zuur. Dus niet direct opeten. Wacht tot ze goed rijp zijn. Ze zijn heerlijk als je ze verwerkt. Doe ze in een blender voor sap of kook ze in met suiker voor jam.
- Verzorging: De plant is sterk en heeft weinig onderhoud nodig. Snoeien is alleen nodig als je de hoogte wilt beperken of de vorm wilt bijsturen. Doe dit in de winter of het vroege voorjaar.
- Let op: De plant kan giftig zijn voor huisdieren als ze grote hoeveelheden eten. Houdt hier rekening mee als je honden of katten hebt rondlopen.
De Buffelbes is een onmisbare schakel in een gezond voedselbos. Hij zorgt voor een betere bodem, meer biodiversiteit en een lekkere oogst. Terwijl je wacht op de oogst, kun je ook eens leren over het sap tappen uit berken. Probeer het eens uit en ervaar de kracht van deze sterke stikstofbinder.