Chinese dadel (Jujube): Kan deze boom tegen ons natte klimaat?
Stel je voor: je oogst in je eigen tuin zoete, frisse dadels. Geen droge vruchten uit een zak, maar sappige, krokante exemplaren die net van de boom komen.
De Chinese Dadel, of Jujube, is een prachtige boom die steeds vaker opduikt in Nederlandse voedselbossen.
Maar de grote vraag blijft: kan deze exoot eigenlijk wel tegen ons gure, natte klimaat? Het antwoord is een volmondig ja, mits je een paar slimme keuzes maakt. In deze gids lees je precies hoe je deze veelzijdige fruitboom een topplek geeft in je tuin of permacultuurproject.
Over Chinese Dadelboom jujuba
De Chinese Dadelboom, wetenschappelijk bekend als Ziziphus jujuba, is een echte doorzetter.
Hij komt van oorsprong uit China en is al eeuwenlang een vaste waarde in traditionele geneeskunde en keukens. Wat hem zo bijzonder maakt voor onze contreien is zijn combinatie van hitte- en koudebestendigheid. Hij houdt van een warme, zomerse zon, maar kan temperaturen tot wel -20°C prima aan.
Een volwassen boom wordt tussen de 6 en 8 meter hoog, wat hem tot een forse verschijning maakt. Zijn takken hebben kleine doorns, dus bij het snoeien is een goede handschoen geen overbodige luxe.
Wat de vruchten betreft: ze zien er aanvankelijk groen uit, worden geelbruin en rijpen tot een diepe, donkerrode kleur.
De smaak is uniek – een beetje als een kruising tussen een appel en een perzik, met een lichte kaneelondertoon. Ze zijn heerlijk om zo te eten, maar ook gedroogd zijn ze een ware delicatesse. Omdat de boom zelfbestuivend is, kun je al vruchten oogsten met één exemplaar. Wil je de opbrengst echter flink verhogen?
Plant er dan twee verschillende rassen bij elkaar. De bloei vindt plaats in mei en juni, waarna de vruchten in de late zomer of het vroege najaar rijpen.
Hoe plant ik mijn boom aan?
De populariteit van de Jujube in Nederland groeit gestaag. Steeds meer kwekers bieden deze bomen aan, vaak als biologische plant. In webshops vind je ze als jonge boompjes, vaak geleverd in een pot van 2 of 5 liter.
De levertijden zijn over het algemeen snel, vaak binnen 3 tot 10 werkdagen.
Met een gemiddelde reviewscore van 4.25/5 is duidelijk dat Nederlandse tuiniers enthousiast zijn over deze veelzijdige boom. Goed planten is het halve werk, zeker bij een boom die jarenlang op dezelfde plek moet floreren. De basis is een gat dat twee keer zo groot is als de kluit of pot waar de boom in zit.
Dit geeft de wortels alle ruimte om direct te starten met groeien.
Graaf het gat dus ruim, breek de kluit lichtjes open en zet de boom op de juiste diepte. De plek waar de stam overgaat in de wortels (de wortelhals) moet net boven de grond blijven. Na het planten is water cruciaal.
Geef de boom direct een flinke sloot water, zodat de grond goed rond de wortels gaat aanzakken. In de eerste weken en in droge periodes heeft de boom regelmatig water nodig.
Een vuistregel is ongeveer 10 liter per week bij langdurige droogte. Verder is het belangrijk om de boomspiegel, de cirkel direct onder de kruin, vrij te houden van gras en onkruid.
Houd ongeveer een meter doorsnee vrij. Zo voorkom je dat de boom concurrentie heeft om water en voedingsstoffen. Voor de steun van een jonge boom zijn twee boompalen op ongeveer 30 cm afstand van de stam een slimme zet. Zet ze in een driehoekige vorm ten opzichte van de boom en bind de stam losjes vast.
Jonge Chinese Dadelboom | Ziziphus jujuba
Dit voorkomt dat de boom omwaait of scheef gaat groeien door wind. Vergeet niet om bij het planten een laagje drainage (kleikorrels of scherven) onderin de put te doen, vooral als je zware kleigrond hebt.
Dit voorkomt dat de wortels in een modderbad komen te staan. Een jonge Jujube is een aanwinst voor elke tuin, net als de geurige kweepeer voor verwerking. Deze boompjes, vaak verkocht als plant in een pot van 2 liter, zijn nog kwetsbaar en verdienen wat extra aandacht.
Ze groeien in het begin relatief snel, zeker als ze op een warme, beschutte plek staan.
Het is belangrijk om ze in het eerste jaar goed in de gaten te houden. Geef ze, zoals gezegd, regelmatig water, maar laat ze niet in een laag water staan. De wortels moeten kunnen ademen.
De jonge boom heeft nog niet de kracht van een volwassen exemplaar.
Daarom is het slim om ze in de winter extra te beschermen als de temperatuur fors onder nul duikt. Een simpele jutezak of vliesdoek rond de stam kan al helpen om de ergste koude wind te weren. Ook is het verstandig om de boom de eerste winter nog niet te laten dragen.
Laat hem in het eerste jaar zijn energie steken in het ontwikkelen van een sterk wortelstelsel. De eerste vruchten zullen meestal in het tweede of derde jaar verschijnen.
Als je een jonge boom koopt, let dan op de kwaliteit. Kies voor een kwekerij die biologische planten levert.
Je zult merken dat de boom al goed is afgestemd op de Nederlandse omstandigheden. De levertijd is vaak snel, en je kunt de boom het beste in het voorjaar planten, als de ergste vorst voorbij is. Zo geeft hij de hele zomer de tijd om te groeien voor de eerste winter komt.
Voordelen & aandachtspunten
De Chinese Dadelboom heeft, net als de veelzijdige grove den, een aantal duidelijke voordelen die hem interessant maken voor permacultuur en voedselbossen.
Een groot pluspunt is zijn relatieve droogtebestendigheid zodra hij eenmaal goed geworteld is. Hij kan beter tegen een periode van droogte dan veel andere fruitbomen.
Ook is hij relatief ziektebestendig en heeft hij weinig last van plaagdieren. De vruchten zijn supergezond, rijk aan vitamine C en antioxidanten, en ze zijn lang te bewaren. Er zijn ook een paar aandachtspunten, al kun je bij andere soorten zoals de Japanse rozijnboom met eetbare steeltjes juist weer heel andere oogstervaringen opdoen. Allereerst de doorns. Bij het snoeien of oogsten zul je moeten werken met goede handschoenen.
Ten tweede heeft de boom, zoals elke fruitboom, een warme en zonnige plek nodig om goed te kunnen rijpen.
De Jujube is een investering voor de lange termijn. Eenmaal geplant, kan hij decennia meegaan en elk jaar een rijke oogst geven.
In een schaduwrijke tuin zul je weinig tot geen vruchten oogsten. Tenslotte is het een boom die flink kan worden, dus houd rekening met de volwassen hoogte van 6-8 meter en de bijbehorende kruinbreedte. Een ander belangrijk aandachtspunt is de waterhuishouding.
Hoewel de boom tegen droogte kan, is hij extreem gevoelig voor natte voeten in de winter. De wortels kunnen gaan rotten als ze langdurig in koud, waterrijk slib staan.
Standplek: zonnig en beschut
Dit is in ons klimaat het grootste gevaar. Daarom is de keuze van de standplaats essentieel voor het slagen van je project.
De ideale plek voor een Jujube is een plek die zo veel mogelijk zon krijgt. Denk aan een plek tegen een zuidmuur of op een zonnige, open plek in de tuin. De warmte die 's avonds van de muur afstraalt, helpt de vruchten om verder te rijpen.
Beschutting tegen de wind is minstens zo belangrijk. Vooral de koude noordenwind kan de boom en de bloesem in het voorjaar beschadigen.
Een plekje achter een schutting of een grotere struik is perfect. Ons klimaat wordt steeds extremere, met periodes van hevige regenval.
Om wateroverlast te voorkomen, is het een uitstekend idee om de boom op een iets verhoogde plek te planten. Je kunt bijvoorbeeld een kleine verhoging (15-20 cm) maken met tuinaarde of een plant op een hoop grond.
Dit zorgt ervoor dat overtollig regenwater makkelijker wegzakt en de wortels niet onder water komen te staan. Dit is een cruciale tip om te voorkomen dat je boom in de winter kopje onder gaat. Een andere gouden tip is om de grond rondom de boom goed te verbeteren. Voeg in het voorjaar een laag organische compost toe.
Dit zorgt niet alleen voor voedingsstoffen, maar verbetert ook de structuur van de grond.
Een luchtige, voedzame bodem helpt de boom om zowel droge als natte periodes goed door te komen. Zo creëer je de optimale omstandigheden voor een gezonde boom en een overvloedige oogst.
Meer over De Eetbare Plantengids
Bekijk alle 50 artikelen in deze categorie.