Wat is een off-grid zonne pompsysteem?
Een off-grid zonne pompsysteem is een waterpomp die rechtstreeks op zonne-energie draait, zonder aansluiting op het elektriciteitsnet. Je zonnepanelen wekken stroom op, die via een laadregelaar naar een accu gaat.
▶Inhoudsopgave
Vanuit die accu pompt een omvormer water uit een sloot, vijver of bron. Ideaal voor een voedselbos of permacultuur tuin waar geen stroomkabels liggen. Stel je voor: je fruitbomen staan op een droge zandrug, ver van huis.
Je wilt water geven uit de sloot beneden. Met een slang en een dompelpomp ben je zo klaar.
Geen geluid van een benzinemotor, geen gedoe met verlengsnoeren. Gewoon zon, water en een simpel systeem dat werkt als de zon schijnt. Voor permacultuur is dit goud waard, want het sluit aan op de kringloop van water en energie.
In Nederland zie je dit steeds meer bij agroecologische projecten. Groepen boeren en tuinders kopen samen in, waardoor de kosten dalen.
Je bouwt het zelf, met onderdelen die je makkelijk vindt. Het systeem pompt tot 3800 liter per uur, genoeg voor een flinke moestuin of fruitgaard. En zonder zon?
De accu houdt het nog ongeveer een half uur vol, dus je kunt altijd even doorgaan.
Eenvoudige, robuuste en betrouwbare watervoorziening
Waarom kiezen voor zonne-energie in plaats van een generator? Omdat het stiller, schoner en goedkoper is op lange termijn.
In een permacultuur systeem wil je minimal input voor maximale output. Een zonne-pomp past perfect: je hebt één keer investeren, en daarna loopt het op zonlicht.
Geen brandstofkosten, geen uitstoot, geen herrie die vogels verjaagt. Robuustheid is key, vooral als je water uit een sloot pompt met bladeren en modder. Kies dan voor een wormwielaandrijving, zoals in weidepompen voor vee.
Die pompen zijn ongevoelig voor onzuiverheden en gaan jaren mee. In Nederland zijn ze soms lastig te vinden, maar gespecialiseerde leveranciers hebben ze wel.
Ze kosten wat meer, maar besparen je hoofdpijn van verstopte filters. Prijsindicatie? Een basis systeem kost rond de €527 totaal, zoals een agroecologisch project liet zien. Dat is inclusief twee zonnepanelen van 425 watt, een laadregelaar, accu, omvormer en pomp.
Je pompt dan 3800 liter per uur, genoeg voor 25 schapen in de zomer of een flinke fruitgaard, mits je voldoende regenwater opvangt in je voedselbos.
Technische specificaties
Zonder zon loopt de accu leeg in een half uur, dus plan je watergeven rond de zon. Dit is geen high-tech gimmick, maar een praktische oplossing voor irrigatie voor elke voedselbos pionier. Laten we de details induiken, zodat je weet wat je koopt.
Het systeemvermogen is 850 watt, gebaseerd op twee panelen parallel geschakeld. Gebruik Tiger Neo N-type 54HL4R-(V) panelen van 425 watt, elk voor ongeveer €85.
Ze zijn efficiënt en doen het goed bij bewolking, wat in Nederland handig is. De laadregelaar is een Ecgsolax 60a MPPT, voor €35. MPPT betekent dat hij optimaal laadt, ook als de zon laag staat.
De accu is een VMF Semi Tractie Accu van 40Ah en 12 volt, voor €65. Die houdt het ongeveer een half uur vol zonder zon, dus niet ideaal voor lange nachten, maar perfect voor dagelijks gebruik.
De omvormer is een Fdik 12V 220V Pure Sinus van 5000W, voor €137.
Kies deze vanwege de piekstroom: de pomp start soms met een hoge piek, en een te zwakke omvormer faalt dan. De pomp zelf is een Einhell GC-GP 6538, 220V, 650W, 3800L/uur, 3,6 bar, voor €70. Deze is goedkoper dan een 12V pomp en pompt meer volume.
Extra: simpele electraoefening
Totaal kost dit €527, een schappelijke prijs voor een zelfbouw systeem. Voordat je begint, oefen even met de basis.
Sluit de zonnepanelen parallel aan op de laadregelaar: plus aan plus, min aan min. Dan van de regelaar naar de accu, en van de accu naar de omvormer. De omvormer zet 12V om naar 220V, en daarop sluit je de pomp aan. Geen zorgen, het is makkelijker dan het klinkt – denk aan een kinderspeelgoedset met draden en stekkers.
Test het systeem eerst zonder water: zet de zon op de panelen, en kijk of de omvormer aanslaat.
Gebruik een multimeter om spanning te meten – rond 18V per paneel bij volle zon. Als de pomp niet start, controleer dan de piekstroom van de omvormer. Een fout die veel maken: te zwak kopen, waardoor de start mislukt.
Met 5000W piek zit je goed. Veiligheid eerst: zet de accu op een droge plek, en gebruik waterdichte kabels.
In een voedselbos wil je geen kortsluiting bij regen. Oefen dit eens met oud spul, en je bouwt vertrouwen op. Zo wordt het een feestje, geen frustratie.
Doe mee aan dit gesprek
Deze kennis groeit door delen, net als in een permacultuur tuin. In Nederland zijn er communities waar boeren en tuinders samen systemen bouwen.
Zoek een groep via agroecologische netwerken, en doe mee. Je leert van andermans fouten, en kunt samen inkopen voor lagere prijzen. Bijvoorbeeld: in plaats van losse panelen, koop je een setje voor €170.
Vraag anderen naar hun ervaringen met wormwielpompen. Die zijn robuust en perfect voor slootwater, al is een schone wateropslag zonder algen essentieel voor je systeem.
In Afrika zijn ze populair, maar in Nederland vind je ze bij gespecialiseerde leveranciers. Deel je eigen tips, zoals hoe je de pomp aansluit op een druppelsysteem voor fruitbomen. Samen maak je het sterker. Begin klein: test met één paneel en een kleine accu.
Zie hoe het gaat, en breid uit. Jouw voedselbos verdient een betrouwbare waterbron. Doe je mee? Deel je verhaal, en inspireer anderen.