Stel je voor: je loopt door je voedselbos, tussen de hazelaars en de wilde peren, en dan zie je die ene boom. Groot, een beetje onregelmatig, met appels die glanzen als oud goud.
▶Inhoudsopgave
Dat is de Notarisappel. Een echte Nederlandse klassieker, al sinds 1890.
Hij doet het geweldig op zware kleigrond, want die wortels houden van stevigheid. Deze boom is geen sierobject; hij levert kilo's smaakvol fruit voor je permacultuur-tuin.
De Notarisappel: Een Nederlandse klassieker
De Notarisappel is een historisch ras dat ontstond rond 1890 in Lunteren, Gelderland. Het is een typische hoogstam voor de Nederlandse weilanden en voedselbossen.
Je ziet hem vaak terug in oude boomgaarden, maar hij past ook perfect in een modern permacultuur-systeem.
De boom groeit stevig en geeft je een oogst waar je trots op mag zijn. Waarom kiezen voor deze klassieker? Omdat hij robuust is en weinig eisen stelt aan de bodem, mits je kleigrond hebt.
Hij combineert prachtig met onderbeplanting zoals aardbeien of bessen. Bovendien is het een stukje Nederlands erfgoed dat je in je achtertuin of voedselbos kunt planten. Het voelt alsof je de geschiedenis in je handen houdt.
Oorsprong en kenmerken
De Notarisappel is ontstaan uit een spontane sport van de 'Goudreinet'. Hij kreeg zijn naam vanwege de typische vorm en kleur, die deed denken aan de deftige jurk van een notaris uit die tijd.
De boom is sterk en groeit uit tot een flinke verschijning. De boomhoogte ligt tussen de 6 en 8 meter bij een volwassen exemplaar. Als je een hoogstam koopt, is de stamhoogte ongeveer 180 centimeter.
De kruin is breed en open, wat ideaal is voor de lichtinval in je voedselbos.
De vruchten zijn groot en onregelmatig van vorm, wat ze charmant maakt. Ze zijn geelgroen tot goudgeel, vaak bedekt met een oranje of rozerode blos en strepen. Het vruchtvlees is stevig, roomwit tot lichtgeel, en blijft lang goed.
Smaak en gebruik
De smaak van de Notarisappel is een feestje. Hij is friszuur, sappig en heeft een aangenaam aroma dat je ruikt zodra je hem afsnijdt.
De textuur is stevig, waardoor de appel goed houdbaar is. Dit maakt hem perfect voor langere bewaring. Pluk de appels eind september of begin oktober.
Ze zijn dan nog niet direct eetbaar; ze moeten eerst narijpen. Vanaf november zijn ze consumptieklaar.
Je kunt ze vers eten, maar ze zijn ook top voor sap, moes of om te drogen.
In een permacultuur-systeem is het handig om ze te verwerken zodra de oogst binnen is, zodat je niets verspilt.
Bestuiving en groei
Een ding om rekening mee te houden: de Notarisappel is niet zelfbestuivend. Je hebt dus een bestuiver nodig in de buurt.
Gelukkig zijn er genoeg goede matches. Kies voor rassen zoals Golden Delicious, Cox, James Grieve of Elstar. Ontdek ook onze favoriete oude appelrassen en zet deze bomen op maximaal 10 tot 15 meter afstand van je Notarisappel voor een goede bestuiving.
De boom groeit matig en vormt jaarlijks nieuwe scheuten. In juni verwijder je waterloten: die snelgroeiende, rechtopstaande takken die energie wegnemen.
Zo blijft de kruin open en luchtig, wat schimmel voorkomt en de vruchtzetting bevordert.
Verzorging en snoei
Snoeien is essentieel voor een gezonde boom en een goede oogst. Doe dit twee keer per jaar: in februari en juni.
In februari snoei je de hoofdtakken teruggeschoten om de vorm te behouden. In juni verwijder je de waterloten en dun je de kruin uit. Gebruik een scherpe snoeischaar en werk schoon.
Voedselbossen draaien om balans, dus snoei met mate. Te veel snoei geeft stress, te weinig geeft een dichte kruin zonder licht.
Voor de Notarisappel geldt: hou het simpel. Een open kruin zorgt voor betere vruchten en minder ziektes.
Verschillende boomvormen
De Notarisappel is verkrijgbaar in verschillende vormen, afhankelijk van je tuin of voedselbos. Kies een hoogstam voor een klassieke uitstraling, of ga voor een halfstam als je ruimte beperkt is. Een halfstam blijft kleiner, rond de 3 tot 4 meter, en is makkelijker te oogsten. Zoek je liever naar de ultieme stoofpeer voor je tuin? Dan is de Gieser Wildeman een uitstekende keuze.
Prijzen variëren per webwinkel, maar reken op €25-€40 voor een jonge boom.
Check lokale kwekerijen in Nederland, zoals uit Lienden of Sittard-Geleen, voor verse aanplant. Gebruik code WINTER10 voor 10% korting t/m 28 februari 2026 bij sommige aanbieders.
Planten en plaatsing
Planten in kleigrond vereist wat voorbereiding, maar de Notarisappel is er dol op.
Stap 1: Graaf een gat
Volg deze stappen voor een succesvolle start. Graaf een gat dat twee keer zo breed is als de kluit en even diep. Zorg dat de bodem los is, zodat de wortels makkelijk uitgroeien.
Stap 2: Het planten
Op kleigrond kun je wat zand mengen om de drainage te verbeteren. Zet de boom in het gat.
Stap 3: Verstevigen
De kluit moet gelijk komen met het oppervlak; plant niet te diep, anders verrot de stam.
Stap 4: Water geven
Vul het gat met aarde en meng eventueel compost voor voeding. Zet de boom vast met een paal en bind hem los vast met boomband. Zo voorkomt je dat hij omwaait bij wind. Zorg dat de paal buiten de kluit staat om wortelschade te voorkomen.
Geef direct na het planten 10-15 liter water. Hou de grond de eerste twee jaar vochtig, vooral in droge periodes.
Tip: Plant de boom op een zonnige plek met ruimte voor de kruin. Combineer met vaste planten zoals brandnetel of paardenbloem voor natuurlijke bemesting.
In een voedselbos kun je mulchen met blad of hooi om vocht vast te houden. De Notarisappel is een aanwinst voor je tuin. Hij brengt biodiversiteit, oogst en stukje historie samen, net als wilde fruitbomen zoals de bosappel.
Ga je aan de slag? Vergeet niet een bestuiver te planten en geniet van de eerste appels over een paar jaar.